1 KINGS
LENGTE LEKHABU
KHATNA
1 Kings Lekhabu Sung Thu Umdan
Hiche lekhabu sunga hi Samuel lekhabu anina Israel te leng thusim kisei ban kiseijom nalai ahi. David hinkho thusim achaina lam a akipanin, chule Solomon Leng vaipoh hung kipatna thusim jong akimun ahi. Lekhabu akeh khat sunga hin Solomon Leng vaipoh sunga Pathen'in apeh chihna a aleng vaipoh dan le anop dan, akhantou dan, akitup dan chujongleh imalam jousea khantouna ana nei dan'u akimun ahi. Hijeh a chu Solomon Leng vaipoh sung hi Sana Khang (Golden Age) tin jong Israel te thusim'ah akihen ahi. Ahinlah achaina lam ahin Solomon in Torah “Leng ho dia Dan” (Deut.17:14-17) sunga kimu thil thum nahsah louva ana koi thusim jong akimun ahi. Mose in koi hileh leng kiti pou-pou chu ama chang kitim them dia ana gah ho chu ana nahsah louna akimu theijin ahi. Hiho chu:b
Thaneina/Thuneina ngailut val louding
Nopsahna ngailut val louding
Nei le gou ngailut val louding
Solomon miching tah ahijeng vang'in, milim doi hou, nei le gou , nopsahna thangkol a ngol hoitah in ana tang denin ahi.
Solomon thi nungin achapa Rehoboam in apa khonung ajuijin, mipi ho chunga chun kai (tax) tamtah ahinla in ahile alenggam kehni in ana kikhenlo in ahi: Sahlam Lenggam (Israel) chule Lhanglam Lenggam (Judah) ahi.
Lekhabu Jihpa, Akijih Kum Chule Asung Thudol
Koipen in ajih ham ti vang hetchet ahipon, ahinlah Israel te pomdan in Jeremiah Themgao in asut ahi ding ginchat aum'in ahi. Babylon sohchanga aumlai uva kisun hi dingin ginchatna alenin ahi. Chuti chu ahile, akisutna phat hi 560 BC – 550 BC sung hidin ginchat ahi.
Hiche Lengte Khatna sunga athupi pen chu Pakai Themgaovin hangsan tah a Pathen thu aseiya, milimdoi hou louna dia mipi ana pho a chule Pathen thu anit tei-teina diuva ana hilchah ho chu ahiuve. Hetthei ding khat chu: Elijah le Baal themgao ho toh akitet nau thusim chu ahi.
1
David Lengpa Ateh Thusim
1 David lengpa jong ateh lheh tan, ponlum ijat asilpeh vangun ama chu alum jou mong- mong tapon ahi.
2 Hijeh chun alhacha a pang hon David lengpa jah a, “Kapu, nang dingin nungah theng khat naumpi ding le najenle dingin hol uhite. Chutileh aman lum nasahna din naluppi le phante,” atiuve.
3 Hiti chun ama hon Israel gamsung pumpia nungah mel-hoi tah khat ahol un ahileh Shunem’a kon'in Abishag kitinu chu a mudoh un Lengpa kom'a chun ahin puilut tauvin ahi.
4 Hiche nungahnu chu ahoi lheh jengin ama chun lengpa chu avesuijin ajenle tan ahi. Ahinlah lengpa chun akitimatpi thei tapon ahi.
Adonijah In Laltouna Achu
5 Hiche phat lai chun David leh Haggith chapa Adonijah chun “Keima leng ka chan ding ahi” tin aki phongdoh tan ahi. Hichun aman sakol kangtalai tamtah akisemdoh in chuleh achunga touthem ho jong akigo uvin chuleh ama masanga lamhonga pang dingin mi somnga alhaisah in ahi.
6 Apa David Lengpan la “Ipi bol’a nahim?” tin khatvei cha jong aphoh kha pon chule ahil jong ahil khapon ahi. Hiche Adonijah hi Absalom pen jouva peng’a ahin, ama jong hi mi mel-hoi tah khat ahi.
7 Lengmun alogotna ahin Adonijah in Zeruiah chapa Joab le Abiathar thempu pa chu ama langa pang dingin ana kijol lut in chule amanin jong anoppeh tan ahi.
8 Ahinlah Zadok thempupa leh Jehoiada chapa Benaiah, themgao Nathan, Simei, Rei chuleh David veng them'a pang mihat hon vang ana panpi pouvin ahi.
9 Adonijah chun En-rogel twinah kom'a Zoheleth song phunga chun ache in chule hilai mun'ah chun kelngoi ho, bongchal ho leh bongnou thao tah-tah ho mangchan pumgo thilto anabol tan ahi. Hichea chun David lengpa chapa te, asopi ho chengse ho leh Judah gamsung’a Lengpa ding’a panmun neiho jouse jong ana kou khom'in ahi.
10 Ahinlah aman Nathan themgao, Benaiah chule lengpa vengtup a pang ho chujongleh asopipa Solomon ana koupon ahi.
11 Hichun Nathan chu Solomon nu Bathsheba kom'a achen, hiti hin aga dong tan ahi, “Haggith chapa Adonijah chu ama leh ama leng in akisem tan ahi ti na jahdoh lou ham? Chuleh lengpan jong ana jahdoh khah lou ham?”
12 “Nang leh na chapa Solomon hinkho na hoidoh nom le keiman ka seipeh bang-bang hin juijin,” atipeh tan ahi.
13 Tun gangtah in Lengpa kom'a chen lang hitin gasei tan, “Kapu Lengpa, nangin na chapa Solomon hi kei banna leng hung chang ding ahi neina tipeh hilou ham? tua hi i-atileh Adonijah khu leng chang hitam?
14 Chule nangin hi tia chu akom'a thu na na seipeh tah leh keima hung lut in ting na thusei chu ka hung suhdet ding ahi,” ati.
15 Hiti chun Bathsheba chu Lengpa lupna dan sunga chun alut in Lengpa chu ateh behseh tan Abishag chun ajen jingin ahi.
16 Bathsheba chu lengpa ang’a chun abohkhup in ahileh aman,
“Ipi nadei ham?” ahin tin ahi.
17 Amanun adonbut in, “Ka pakai, nangma Pakai na Pathen masang’a na kihahsel in ka kom'ah hitin na-na seijin ahi: na chapa Solomon hi kei ban'a ka laltouna mun a hi leng hung chang tei ding ahi, tin na-na seijin ahi.
18 Ahinlah tun Adonijah hi ama leh ama lengin akisem tan ahinlah nangin na hepha pon ahi.
19 Aman bongchal ho, bongnou thaotah tah ho leh kelngoi ho athat in pumgo thilto aboltan, lengpa chate dangse akouvin kei chapa Solomon akou pon chuleh aman themgao Abiathar leh sepai lamkai Joab jong akouvin ahi.
20 Tuhin, ka pakai, Israel mipite jousen nang ban a leng chang ding hi koi pen nahi sah ding ham? tia avet cheh u ahi.
21 Tua hi nangin pan nalah vah louleh nathi nung leh ka chapa Solomon toh keini hi themmona nei khat banga eikibol lhon ding ahitai,” ati.
22 Amanun hitia thu ana sei sungin Nathan themgao chu akom aga lhungin ahi.
23 “Nathan themgao ahungin na kimupi nom’e,” tichu lengpa aseipeh tauvin,
hichun Nathan themgao alut in lengpa kom achun akhupboh in achun amai tol’a asulut jeng tan ahi.
24 Nathan in, “Kapu lengpa, nangin Adonijah hi nang ban a leng chang dinga na-na phondoh khah em?
25 Tunin aman bongchal ho, bongnou thao tah-tah ho leh kelngoi ho pumgo thilto abol in hichea chun lengpa chate, sepai lamkai ho, Abiathar themgao pa akouvin ama hon aneuvin adon un 'Leng Adoniah hingsot hen!' tin asam un ahi.
26 Aman kei leh thempupa Zadok leh Benaiah chuleh nasoh Solomon jong akou pon ahi.
27 Kapu Lengpa nangin hiche hi nang ding’a panmun neiho hetsah louva nang ban a leng chang ding hi nalhen khat tou hitam?” ati.
David In Solomon Leng Dia Atun
28 David lengpan ahin donbut in, “Bathsheba chu gakouvin!” ati. Hichun amanu ahungin lengpa masanga ading tan ahi.
29 Hichun Lengpan akihahselna chu avelsei kit in, “Keiman hahsatna kato channa eina huhdoh hingjing Pakai min a kasei ahi.
30 Na chapa Solomon chun keima bantah a lengmun chu Pakai Israel Pathen min a ka kitepna dungjuiya tuni tah a hi alo ding ahitai,” ati.
31 Hichun Bathsheba chu akun in tol'ah amai asulut in Lengpa chu salam abol in aseitai, “Kapu Lengpa David hing sot hen!” ati.
32 Hichun David lengpan thu apen “Zadok thempupa, themgao Nathan le Jehoiada chapa Benaiah gakou un,” ati. Amaho lengpa angsung’a ahung lhun phat un,
33 lengpan amaho kom'ah asei tan ahi, “Solomon leh kei ding’a panmun nei ho chengse chu Gihon Twiputna mun’a chun pui unlang chuleh Solomon chu keima sakol pol chung’a chun tousah un.
34 Hichea chun Thempupa Zadok le Themgao pa Nathan in Israel pumpi chunga leng chang dingin Solomon chu thao ganu lhon henlang saki pengkul chu mut un chuleh 'Lengpa Solomon hingsot hen!' tin sam un.
35 Chujou teng hilanga hinlepui kit un ka laltouna a tousah un. Keima Lengmun lo ding leh Israel leh Judah chung’a vaihom dinga keiman ka pansah ahitai,” ati.
36 Jehoiadah chapa Benaiah chun adonbut in “Hihen! Pakai, ka pakai lengpa Pathen'in jong hichu guilhun sah hen” ati.
37 “Kapu Lengpa nangma na-na umpi jing bangin Pakaijin Solomon jong umpi hen chuleh Solomon vaihopna gam chu nanga sang'in letsah jo hen!” atiuvin ahi
38 Hiti chun Thempupa Zadok, Themgao pa Nathan leh Jehoiada chapa Benaiah chuleh Lengpa vesui sepai hon Gihon mun lang’a chun Solomon chu apuiyun apa sakolpol chunga chun a tousah un ahi.
39 Hiche mun achun thempupa Zadok chun indan thenga kon'in Olive thao atheija um chu alan Solomon chu anu peh in ahi. Hijou chun saki sumkon chu amut un “Leng Solomon hingsot hen,” tin asam un ahi.
40 Hiche jou chun mipi hon Solomon chu Jerusalem geijin ajuiyun kuli amut un kipahtah in asam un, akipanau ogin kithong tah a asap uchun leiset jeng jong akithin sah leu jengin ahi.
41 Adonijah leh aloi agol ho chun golvah abol chai jouvun Solomon leng chan husa thong jejun ajauvin saki pengkul kimut gin chu Joab in ajah doh phat in, “Khopi sung khubanga choh jeju khu ipi kibolna hitan tem?” atin ahi.
42 Hiche thu chu asei pettah un, Abiathar Thempupa chapa Jonathan chu ahunglhung tan ahileh Adonijah in “Hunglutnin ajeh chu nang hi mipha nahin na thupoh jong thupha hi ngei inte,” atin ahi.
43 Jonathan in adonbut in “Ahinai saipoi! David Lengpan tutah chun Solomon chu leng ahitai tin aphong doh in ahi! ati.
44 Lengpan ama chu Gihon geijin asol suh in, Zadok Thempu pa le Nathan Themgaopa leh Jehoiada chapa Benaiah toh Lengpa vesuija pang sepai hon ahin juijun ahi. Lengpa Sakolpol a chun Solomon atousah un ahi.
45 Zadok le Nathan in Gihon ah leng dingin thao anu lhon'in ahi. Amaho chu tutah chun ahung kile uvin ahileh khopi pumpi chun akipapi uva asap u ahi. Hichu ahi achoh jeju achu.
46 Hiche ban a jong chu laltouna a leng'in atou tan ahi.
47 Lengpa ding’a panmun nei lamkai ho jouse jong leng David kom'a acheuvin Lengpa chu aga kipapi uvin, 'Na Pathen'in Solomon hi nang sangin minthang jo henlang nang sang'in jong vaihom lenjon hung kijesal johen!' atiuve. Lengpan jong alupna mun achun Pathen janan akunin,
48 chuleh hiti chun aman 'Israel Pathen chu thangvah in umhen, aman tunin keima hinkho sungin ka mitmu tah in kakhel’a laltouna a touding ei lhenpeh tan ahi,'” atin ahi.
49 Hichun Adonijah loi le gol ho se-se chu tijatah in anehkhom nau dokhanga kon chun aki thecheh gam jengun ahi.
50 Adonijah chun Solomon akicha lheh jengin alhaijin muntheng’a maicham saki teni chu aga tuhchah jengin ahi.
51 Adonijah chun kichatah in maicham a saki teni chu atuh chah jeng e tithu ahung kithang in Leng Solomon in jong ajadoh tan ahi. Hichun Adonijah jong ataovin, “Leng Solomon in eitha louna dingin kihahsel hen!” atin ahi.
52 Solomon in adonbut in, “Ama kitongkha ponte, ahinla achunga aphatmona aki mudoh leh thi ding ahi,” ati.
53 Hiti chun Solomon in Adonijah chu akouvin ahileh ama chu maicham a kon'in ama kom apuilut un ahi. Ama jana neitah in Solomon Lengpa ang'a akun in ahileh aman na inlang’a chetan,” atin ahi.